ଭୁବନେଶ୍ୱର, ୨୦/୦୯: ବିଶ୍ୱ ପାଣିପାଗକୁ ନେଇ ବଡ଼ ଚେତାବନୀ। ୨୦୨୬-୨୭ରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ‘ଏଲ୍ ନିନୋ’ (El Niño) ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଦେବାର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିଛି। ବିଶ୍ୱ ପାଣିପାଗ ସଂଗଠନ (WMO) ଅନୁସାରେ, ଏଲ୍ ନିନୋ ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇସାରିଛି ଏବଂ ଆଗାମୀ ମାସଗୁଡ଼ିକରେ ଏହା ଆହୁରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇପାରେ। ଏହାର ପ୍ରଭାବ ୨୦୨୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରହିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।ଆମେରିକାର NOAAର ତଥ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏହି ଆଶଙ୍କାକୁ ଆହୁରି ଦୃଢ଼ କରୁଛି। ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ର ଆକଳନ ଅନୁସାରେ, ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧର ୨୦୨୬ ଶରତ ଓ ଶୀତ ଋତୁରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ El Niño ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ୯୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ।
ଭାରତ ଉପରେ କ’ଣ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ?
El Niño ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳର ତାପମାତ୍ରା ଓ ବର୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରେ। କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅତ୍ୟଧିକ ବର୍ଷା ଓ ବନ୍ୟାର ଝୁମ୍ପ ବଢ଼ିପାରେ, ଆଉ କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ମରୁଡ଼ି ଓ ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିପାରେ।
ଭାରତ ପାଇଁ ଏହାର ପ୍ରଭାବକୁ ନେଇ ବିଶେଷ ନଜର ରହିଛି। ତେବେ କେବଳ El Niñoର ଶକ୍ତି ଦେଖି କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦେଶରେ କେତେ ଗୁରୁତର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ ତାହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କହିହେବ ନାହିଁ। ଭାରତ ମହାସାଗର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଳବାୟୁ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ଏହାର ପ୍ରଭାବକୁ ବଦଳାଇପାରେ।
କ’ଣ ଏହି El Niño?
El Niño ହେଉଛି El Niño–Southern Oscillation (ENSO) ନାମକ ପ୍ରାକୃତିକ ଜଳବାୟୁ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଏକ ପର୍ଯ୍ୟାୟ। ଏହି ସମୟରେ ବିଷୁବରେଖା ନିକଟ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରର ସମୁଦ୍ର ଜଳପୃଷ୍ଠର ତାପମାତ୍ରା ସ୍ୱାଭାବିକଠାରୁ ଅଧିକ ଗରମ ହୋଇଥାଏ। ଏହା ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ପ୍ରବାହ, ତାପମାତ୍ରା ଓ ବର୍ଷାର ଢାଞ୍ଚାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରି ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚରମ ପାଣିପାଗ ଘଟଣାର ଝୁମ୍ପ ବଢ଼ାଇପାରେ।
‘ଏଲ୍ ନିନୋ’ ନାମ କାହିଁକି?
‘El Niño’ ଏକ ସ୍ପାନିସ୍ ଶବ୍ଦ, ଯାହାର ଅର୍ଥ ‘ଛୋଟ ପୁଅ’। ଏହି ନାମଟି ପେରୁ ଉପକୂଳର ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀମାନଙ୍କ ପ୍ରଚଳିତ ବ୍ୟବହାରରୁ ଆସିଥିବା ବୋଲି ଜଣାଯାଏ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ ସମୟରେ ଏହି ଉଷ୍ଣ ସମୁଦ୍ର ଧାରା ଦେଖାଯାଉଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଶିଶୁ ଯୀଶୁଙ୍କ ସହ ଯୋଡ଼ି ‘El Niño’ ନାମ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ଚାଷ ଓ ଜଳସମ୍ପଦ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ
ଶକ୍ତିଶାଳୀ El Niño ଯୋଗୁଁ ବର୍ଷାର ଢାଞ୍ଚାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଲେ କୃଷି, ଜଳସମ୍ପଦ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଅତ୍ୟଧିକ ତାପମାତ୍ରା ଓ ଶୁଖିଲା ପରିସ୍ଥିତି ଜଙ୍ଗଲ ଆଗୁନ ଓ ଜଳାଭାବର ଝୁମ୍ପ ବଢ଼ାଇପାରେ। WMO ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ El Niño ସହିତ ଚରମ ଗରମ, ମରୁଡ଼ି ଓ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷାର ଝୁମ୍ପ ବଢ଼ିପାରେ ବୋଲି ସୂଚାଇଛି।
୨୦୨୬-୨୭ରେ କେତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବ El Niño?
WMOର ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ ଅପଡେଟ୍ ଅନୁସାରେ, El Niño ଆଗାମୀ ମାସଗୁଡ଼ିକରେ ଆହୁରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ବର୍ଷ ଶେଷ ଆଡ଼କୁ ଚରମ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିପାରେ। ଏହା ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୨୦୨୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବାର ସମ୍ଭାବନା ପ୍ରାୟ ୧୦୦ ପ୍ରତିଶତ ବୋଲି WMO କହିଛି।
ତେବେ El Niño ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବା ନିଶ୍ଚିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଭାରତର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ସମାନ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ ବୋଲି କହିହେବ ନାହିଁ। ଅନ୍ୟ ସମୁଦ୍ରୀୟ ଓ ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏହାର ପ୍ରଭାବକୁ ବଦଳାଇପାରେ।
ସେହିପରି, ଆଗାମୀ ମାସଗୁଡ଼ିକରେ ତାପମାତ୍ରା, ବର୍ଷା ଓ ଜଳସମ୍ପଦ ସମ୍ପର୍କିତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ଜରୁରୀ ହେବ।
